De overheid werkt aan het verminderen van onnodige regels. In totaal worden 500 regels die voor veel regeldruk zorgen aangepast of vereenvoudigd. Op deze pagina ziet u de stand van zaken voor het ministerie van Economische Zaken en Klimaat (EZK). 

Aanvraag en verantwoording voor pps-i regelingen (publiek-private samenwerking-innovatieregeling) (Regeling openstelling EZ-, LVVN- en KGG-subsidies 2025)

Stand van zaken regels voor verplichting Aanvraag en verantwoording voor pps-i regelingen (publiek-private samenwerking-innovatieregeling) (Regeling openstelling EZ-, LVVN- en KGG-subsidies 2025) tot nu toe.

Regel

Actie

Stand van zaken

Om aanspraak te maken op de regeling moet een onderneming een aanvraag doen en verantwoording afleggen.

EZ herijkt momenteel dit instrument en zet in op één uniform uitvoeringskader voor de nieuwe regeling die in 2028 zal starten. Dit uniforme uitvoeringskader moet zorgen voor lagere administratieve lasten ten opzichte van de huidige regeling waarbij iedere Topconsortium voor Kennis- en Innovatie (TKI) zelfstandig de eisen bepaalt voor indienen van projecten.

Lopend. Herijkingsproces en inregelen uniform subsidiekader verloopt volgens planning.

Aanvraag Vroegefasefinanciering bij NWO en RVO (Regeling nationale EZ-, LVVN-, en KGG-subsidies)

Stand van zaken regels voor verplichting Aanvraag Vroegefasefinanciering bij NWO en RVO (Regeling nationale EZ-, LVVN-, en KGG-subsidies) tot nu toe.

Regel

Actie

Stand van zaken

Aanvragers dienen een controleverklaring van een accountant aan te leveren. Dit is de standaard in het accountantsprotocol en geldt als verplicht onderdeel van de verantwoording.

De huidige controleverklaring die wordt gevraagd aan leningnemers wordt vervangen door een samenstellingsverklaring.  Een samenstellingsverklaring verlaagt de administratieve en financiële lasten aanzienlijk. Het accountantsprotocol is hiervoor aangepast in de overeenkomsten tussen VFF-aanvragers en NWO/RVO vanaf begin 2025 voor nieuwe aanvragers.

Werkwijze aangepast en actief.

Aanvragen en beheer van BMKB (Borgstelling MKB-kredieten) (Regeling nationale EZ-, LVVN- en KGG-subsidies)

Stand van zaken regels voor verplichting Aanvragen en beheer van BMKB (Borgstelling MKB-kredieten) (Regeling nationale EZ-, LVVN- en KGG-subsidies) tot nu toe.

Regel

Actie

Stand van zaken

Bij ieder geregistreerd BMKB-krediet is de financier verplicht primaire zekerheden (onderpand, zoals gebouwen of machines) te vestigen. Dit kan voor de ondernemer aanvullende verplichtingen meebrengen, zoals het aanleveren van documentatie die daarvoor nodig is.

De regels voor het vestigen van primaire zekerheden worden vereenvoudigd, zodat dit niet langer in alle gevallen verplicht is en de ondernemer niet altijd een kostbaar notarieel taxatierapport hoeft aan te leveren.

Deze beoogde aanpassing is momenteel in uitvoering.

Financiers die deelnemen aan de BMKB zijn verplicht om gegevens over verstrekte borgstellingskredieten periodiek te rapporten bij RVO via een vaste set verplichte velden.

De periodieke rapportageverplichting wordt vereenvoudigd door het aantal verplichte velden te verminderen, zodat financiers alleen strikt relevante gegevens nog hoeven aan te leveren bij RVO.

Deze beoogde aanpassing is momenteel in uitvoering.

Financiers die een BMKB-krediet verstrekken, zijn verplicht om secundaire zekerheden (aanvullend onderpand bovenop de primaire zekerheden) periodiek te melden (rapportageverplichting) bij RVO.

De verplichting voor financiers om secundaire zekerheden periodiek te melden bij RVO wordt geschrapt, waardoor een administratieve last voor financiers vervalt die doorwerkt in de uitvoeringskosten van de regeling.

Deze beoogde aanpassing is momenteel in uitvoering.

Aanvragen van en verantwoording afleggen over MIT-regeling (MKB-innovatiestimulering Regio en Topsectoren) (Regeling specifieke uitkering MKB-innovatiestimulering topsectoren (MIT))

Stand van zaken regels voor verplichting Aanvragen van en verantwoording afleggen over MIT-regeling (MKB-innovatiestimulering Regio en Topsectoren) (Regeling specifieke uitkering MKB-innovatiestimulering topsectoren (MIT)) tot nu toe.

Regel

Actie

Stand van zaken

Om aanspraak te maken op de regeling moet een onderneming een aanvraag doen en verantwoording afleggen.

In 2025 zijn de beoordelingscriteria voor MIT-haalbaarheidsstudies gelijkgetrokken voor alle provincies. In 2026 wordt met de provincies de integratie van de MIT met de EFRO (Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling) verkend voor 2028.

Werkwijze aangepast en actief.
Onderzoek naar integratie.

Aanvragen van en verantwoording afleggen over regeling WBSO (Wet Bevordering Speur- en Ontwikkelingswerk) (Wet vermindering afdracht loonbelasting en premie voor de volksverzekeringen)

Stand van zaken regels voor verplichting Aanvragen van en verantwoording afleggen over regeling WBSO (Wet Bevordering Speur- en Ontwikkelingswerk) (Wet vermindering afdracht loonbelasting en premie voor de volksverzekeringen) tot nu toe.

Regel

Actie

Stand van zaken

Bij een aanvraag voor een WBSO-ontwikkelingsproject moet de gebruiker onderbouwen dat er sprake is van de ontwikkeling van een technisch nieuw product, proces of programmatuur.

EZ gaat samen met RVO met de aanbevelingen uit het evaluatierapport aan de slag.

Lopend. Aankondiging van eventuele aanpassingen voorzien in WBSO-Prinsjesdagbrief 2026.

Gebruikers moeten bij een WBSO-project kiezen tussen het forfaitair regime voor (niet-loon)kosten en uitgaven en het bijhouden van de werkelijke kosten en uitgaven. Bij keuze voor de tweede optie moeten gebruikers een kosten/uitgavenadministratie bijhouden.

EZ gaat samen met RVO met de aanbevelingen uit het evaluatierapport aan de slag, om te verkennen of er manieren zijn de administratieve lasten te verminderen.

Lopend. Aankondiging van eventuele aanpassingen voorzien in WBSO-Prinsjesdagbrief 2026.

Tijdens het WBSO-project moeten gebruikers een urenadministratie bijhouden.

EZ gaat samen met RVO met de aanbevelingen uit het evaluatierapport aan de slag.

Lopend. Aankondiging van eventuele aanpassingen voorzien in WBSO-Prinsjesdagbrief 2026.

Subsidieaanvraag voor valorisatieregelingen (Call for proposals (NWO))

Stand van zaken regels voor verplichting Subsidieaanvraag voor valorisatieregelingen (Call for proposals (NWO)) tot nu toe.

Regel

Actie

Stand van zaken

Het aanvragen van subsidie voor de valorisatieregeling Take-off fase1.

EZ en OCW zijn samen met NWO voornemens om hun valorisatie-instrumentarium bij NWO, bestaande uit Take-off fase1 (EZ/OCW), Venture Challenge (EZ), Impact Explorer (OCW) en Demonstrator (OCW), te integreren, om te komen tot een instrument met verschillende modules per 2028. Doel hiervan is dat de gebruikers van die regelingen niet steeds apart een aanvraag hoeven doen, maar – mits ze voldoen aan vooraf vast te stellen ‘milestones’ – automatisch toegang krijgen tot de volgende ondersteuning/subsidie/financiering.    

EZ en OCW werken samen met NWO aan een plan van aanpak om het instrumentarium te integreren.
NWO heeft al verbeteringen aangebracht in de ophanging in de eigen organisatie en de ‘innovatieversneller’ gelanceerd.

Subsidieaanvraag voor valorisatieregelingen (Regeling nationale EZ-, LVVN- en KGG-subsidies)

Stand van zaken regels voor verplichting Subsidieaanvraag voor valorisatieregelingen (Regeling nationale EZ-, LVVN- en KGG-subsidies) tot nu toe.

Regel

Actie

Stand van zaken

Het aanvragen van subsidie voor de valorisatieregeling Venture Challenge.

EZ en OCW zijn samen met NWO voornemens om hun valorisatie-instrumentarium bij NWO, bestaande uit Venture Challenge (EZ), Take-off fase1 (EZ/OCW), Impact Explorer (OCW) en Demonstrator (OCW), te integreren, om te komen tot een instrument met verschillende modules per 2028. Doel hiervan is dat de gebruikers van die regelingen niet steeds apart een aanvraag hoeven doen, maar – mits ze voldoen aan vooraf vast te stellen ‘milestones’ – automatisch toegang krijgen tot de volgende ondersteuning/subsidie/financiering.    

EZ en OCW werken samen met NWO aan een plan van aanpak om het instrumentarium te integreren.
NWO heeft al verbeteringen aangebracht in de ophanging in de eigen organisatie en de ‘innovatieversneller’ gelanceerd.

Verantwoording Seedfondsen (Regeling nationale EZ-, LVVN-, en KGG-subsidies)

Stand van zaken regels voor verplichting Verantwoording Seedfondsen (Regeling nationale EZ-, LVVN-, en KGG-subsidies) tot nu toe.

Regel

Actie

Stand van zaken

Seed Capital-fondsen zijn verplicht jaarlijks een controleverklaring van een accountant aan te leveren bij het fondsverslag. Deze verklaring moet bevestigen dat het fonds bij het verkrijgen, bezitten of vervreemden van participaties in overeenstemming met de geldleningsovereenkomst had gehandeld.

Voortaan wordt een samenstellingsverklaring gevraagd door RVO. Dit is lichter, doelmatiger en sluit beter aan bij wat werkelijk nodig is. Zo worden de administratieve lasten en kosten voor fondsen aanzienlijk verminderd, terwijl de noodzakelijke zekerheid behouden blijft. Deze wijziging is per 2025 ingegaan middels aanpassing van de geldleningsovereenkomst vanuit RVO. Aan het einde van de fondslooptijd blijft voor Seedfondsen wel een controleverklaring vereist.

Werkwijze aangepast en actief.

Seedfondsen zijn onder de Seed Business Angel (SBA) regeling verplicht om aan de Staat een pandrecht op de verkregen aandelen of achtergestelde vorderingen te verlenen, zodat de Staat extra zekerheid heeft dat de geldleningsovereenkomst correct wordt nagekomen.

Het pandrechtvereiste vervalt in de regeling en de geldleningsovereenkomst per eind 2025. De SBA bevat daarnaast al voldoende waarborgen, zoals de zorgvuldige selectie door RVO, deelname van minimaal twee business angels per fonds en vaste rapportages en gesprekken.

Regeling in werking per 1-1-2026.

Aanleveren van (papieren) documenten met daarin de gebruiksinstructies van een product en die de conformiteit van het product aantonen (Richtlijn 2014/53 (radioapparatuur))

Stand van zaken regels voor verplichting Aanleveren van (papieren) documenten met daarin de gebruiksinstructies van een product en die de conformiteit van het product aantonen (Richtlijn 2014/53 (radioapparatuur)) tot nu toe.

Regel

Actie

Stand van zaken

Voor bepaalde productcategorieën zoals persoonlijke beschermingsmiddelen, bouwapparatuur, batterijen, gas- en watermeters is het verplicht om informatie over conformiteit en het (veilig) gebruik in papieren vorm te verstrekken.

In de onderhandelingen over het voorstel van de Europese Commissie voor een richtlijn inzake digitalisering en gemeenschappelijke specificaties zet het kabinet zich in voor de vermindering van administratieve lasten voor bedrijven. Hierbij moet het mogelijk worden om bepaalde productinformatie (zoals conformiteitsverklaringen en gebruiksinstructies) in de nog te lanceren productpaspoorten te verstrekken in plaats van op papier.

Wetgeving in voorbereiding. Politiek akkoord over het voorstel wordt eind juni verwacht.

Eisen voor de universele postdienst (UPD) (Postbesluit)

Stand van zaken regels voor verplichting Eisen voor de universele postdienst (UPD) (Postbesluit) tot nu toe.

Regel

Actie

Stand van zaken

UPD-post moet binnen één dag worden bezorgd, met een kwaliteitspercentage van 95%

Vanaf 1 juli 2026 geldt voor standaardpost een bezorgtermijn van maximaal twee dagen (D+2).
Vanaf 1 juli 2027 wordt dit maximaal drie dagen (D+3).
Tegelijkertijd worden de eisen voor bezorgbetrouwbaarheid aangepast: vanaf 2026 moet minimaal 90% van de post binnen 48 uur worden bezorgd en vanaf 2027 minimaal 92% binnen 72 uur.

Wetgeving in voorbereiding; proces om in werking te treden per 1 juli 2026 loopt.

Het voldoen aan regels omtrent online verkoop (Richtlijn consumentenrechten 2011/83)

Stand van zaken regels voor verplichting Het voldoen aan regels omtrent online verkoop (Richtlijn consumentenrechten 2011/83) tot nu toe.

Regel

Actie

Stand van zaken

Voorafgaand aan de overeenkomst op afstand moet de handelaar duidelijk informeren over: identiteit en contactgegevens, totale prijs, hoofdkenmerken van het product of dienst, leveringskosten en levertermijn, het herroepingsrecht van 14 dagen, voorwaarden en modelformulier, de duur van de overeenkomst en opzegvoorwaarden. Dit moet rechtstreeks en gemakkelijk toegankelijk zijn vanaf de pagina waarop de aanbiedingen gepresenteerd worden, in een duidelijke en begrijpelijke taal.

Nederland zal zich bij de door de Europese Commissie aangekondigde 'Digital Fairness Act' inzetten voor een toets op de effectiviteit en modernisering van de huidige informatieverplichtingen (zoals het modelformulier voor herroeping en de informatieverstrekking over het herroepingsrecht). Het wetgevend voorstel wordt verwacht in de tweede helft van 2026. In aanloop naar dit voorstel zal Nederland dit punt uitdragen.

De Nederlandse positie wordt op dit moment – in contact met markpartijen en ondernemersverenigingen – nader uitgewerkt. Daarna zal dit onder de aandacht van de Europese Commissie worden gebracht.

Melden van concentraties (fusies en overnames) bij ACM (Mededingingswet)

Stand van zaken regels voor verplichting Melden van concentraties (fusies en overnames) bij ACM (Mededingingswet) tot nu toe.

Regel

Actie

Stand van zaken

Voornemen van bedrijven om een concentratie aan te gaan met andere bedrijven (d.m.v. een fusie of overname) moet worden gemeld bij ACM. Bedrijven die samengaan of een ander bedrijf overnemen moeten dit melden bij de ACM als: de bedrijven gezamenlijk wereldwijd een netto jaaromzet hebben van meer dan € 150 miljoen; minimaal 2 van de bedrijven binnen Nederland een netto jaaromzet hebben van minimaal € 30 miljoen.

EZ werkt aan een wetsvoorstel voor het indexeren en verhogen van de omzetdrempels. Dit zorgt voor een aanzienlijke afname van het aantal verplichte concentratiemeldingen. Er is samenloop met het initiatiefwetsvoorstel van kamerlid Bushoff (GL/PvdA) over de inroepbevoegdheid, omdat deze voorkomt dat problematische concentraties die hierdoor niet meer verplicht gemeld hoeven te worden, nog steeds beoordeeld kunnen worden door ACM.

Wetgeving is in voorbereiding. EZ streeft ernaar in Q2 2026 een reactie op dit wetsvoorstel te publiceren, waarin ook wordt voorgesteld om de omzetdrempels te indexeren.

Procedures en voorschriften bij aanbestedingen (Gids proportionaliteit)

Stand van zaken regels voor verplichting Procedures en voorschriften bij aanbestedingen (Gids proportionaliteit) tot nu toe.

Regel

Actie

Stand van zaken

De Gids Proportionaliteit is een verplicht te volgen richtsnoer voor aanbestedingsprocedures. Hoofdstuk 3 en 4 bevatten voorschriften die je moet volgen, of bij afwijking moet toelichten in de aanbestedingsstukken (comply or explain).

EZ neemt in de evaluatie van de Gids Proportionaliteit in 2026 mee of de gestelde eisen eenvoudiger kunnen. Hierbij wordt gedacht aan een verhoging van de drempel voor directe gunning.

De evaluatie start in het voorjaar en wordt in 2026 afgerond. Hierna volgt advisering door de Adviescommissie Gids Proportionaliteit en het formele proces tot wijziging van de Gids (per amvb).

Procedures en voorschriften bij aanbestedingen (Richtlijn 2014/24/EU)

Stand van zaken regels voor verplichting Procedures en voorschriften bij aanbestedingen (Richtlijn 2014/24/EU) tot nu toe.

Regel

Actie

Stand van zaken

Inschrijvers moeten administratieve fouten herstellen.

De regels worden gestroomlijnd, zodat het eenvoudiger te zien is welke vormen van herstel in welke gevallen mogelijk zijn. Ook gaat EZ de mogelijkheid voor ondernemers tot herstel verruimen bij administratieve foute zonder materiële impact.

De Europese Commissie geeft op dit moment aan in Q2 2026 met een wetgevend voorstel te komen. EZ vraagt proactief aandacht bij de Commissie voor een aantal prioritaire onderwerpen, onder meer in een gezamenlijk non-paper met Duitsland.

Nieuwe aanbestedingsprocedure bij wijziging van overheidsopdracht.

EZ zet bij de herziening van de Europese aanbestedingsrichtlijnen in op vermindering van de regeldruk (verwachte inwerkingtreding relevante EU wetgeving is 2029-2030). Hiervoor worden onder andere klankbordgroepen met stakeholders georganiseerd.

De Europese Commissie geeft op dit moment aan in Q2 2026 met een wetgevend voorstel te komen. EZ vraagt proactief aandacht bij de Commissie voor een aantal prioritaire onderwerpen, onder meer in een gezamenlijk non-paper met Duitsland.

Verplicht gebruik van Uniform Europees Aanbestedingsdocument (UEA).

EZ zet bij de herziening van de Europese aanbestedingsrichtlijnen in op vermindering van de regeldruk (verwachte inwerkingtreding relevante EU wetgeving is 2029-2030). Hiervoor worden onder andere klankbordgroepen met stakeholders georganiseerd.

De Europese Commissie geeft op dit moment aan in Q2 2026 met een wetgevend voorstel te komen. EZ vraagt proactief aandacht bij de Commissie voor een aantal prioritaire onderwerpen, onder meer in een gezamenlijk non-paper met Duitsland.

Verplichting van volledig voorspelbare herzieningsclausules.

EZ zet bij de herziening van de Europese aanbestedingsrichtlijnen in op vermindering van de regeldruk (verwachte inwerkingtreding relevante EU wetgeving is 2029-2030). Hiervoor worden onder andere klankbordgroepen met stakeholders georganiseerd.

De Europese Commissie geeft op dit moment aan in Q2 2026 met een wetgevend voorstel te komen. EZ vraagt proactief aandacht bij de Commissie voor een aantal prioritaire onderwerpen, onder meer in een gezamenlijk non-paper met Duitsland.

Verplichting tot het maximaal vragen van 50% van de koopprijs bij vooruitbetaling op aflevering van aankopen (Burgerlijk Wetboek (BW))

Stand van zaken regels voor verplichting Verplichting tot het maximaal vragen van 50% van de koopprijs bij vooruitbetaling op aflevering van aankopen (Burgerlijk Wetboek (BW)) tot nu toe.

Regel

Actie

Stand van zaken

Verkopers mogen consumenten niet verplichten om meer dan 50% vooruit te betalen als consumenten het product niet meteen geleverd krijgen, bijvoorbeeld bij onlinebestellingen.

De minister van Economische Zaken heeft het standpunt ingenomen dat betaling met een creditcard voldoet aan de 50%-aanbetalingsregel. Daarmee is de creditcard een geldige manier van achteraf betalen en zijn webwinkels niet verplicht een aparte betaaldienst hiervoor aan te bieden.

Gerealiseerd, zie Kamerbrief (Kamerstukken II 2025/26, 36800-XIII-15)

Het aanvragen en exploiteren van een octrooi (Rijksoctrooiwet 1995)

Stand van zaken regels voor verplichting Het aanvragen en exploiteren van een octrooi (Rijksoctrooiwet 1995) tot nu toe.

Regel

Actie

Stand van zaken

Administratieve handelingen bij het voortzetten van een vervallen Europese aanvraag als rijksoctrooiaanvraag (bewijs betaling overleggen, indienen vertalingen en waarmerking van de vertalingen).

Diverse versoepelingen in verband met de Europese aanvraag die is vervallen en voortgezet als rijksoctrooiaanvraag (geen bewijs betaling overleggen van de indieningstaks, minder vertalingen en geen waarmerking van de vertalingen) (artikel 48).

Wetsvoorstel is aanhangig bij de Raad van State voor advies.

Beperkte mogelijkheden voor herstel van gebreken bij het valideren van een Europees octrooi in Nederland, Curaçao en Sint Maarten.

Meer mogelijkheden tot herstel van gebreken (ten aanzien van vertalingen, betalingen en vormvoorschriften) bij het valideren (handelingen om te laten gelden) van een Europees octrooi in Nederland, Curaçao en Sint Maarten (artikel 52).

Wetsvoorstel is aanhangig bij de Raad van State voor advies.

Bij de aanvraag dient bewijs van betaling van de voor de aanvraag verschuldigde indieningstaks te worden overlegd.

Deze verplichting vervalt (artikel 24, vijfde lid).

Wetsvoorstel is aanhangig bij de Raad van State voor advies.

Bij een vordering tot nietigverklaring van een octrooi is het verplicht een advies daaromtrent van Octrooicentrum Nederland te overleggen.

Deze verplichting vervalt (art. 76).

Wetsvoorstel is aanhangig bij de Raad van State voor advies.

De houder van een exclusieve licentie op een octrooi heeft geen mogelijkheid tot het zelfstandig handhaven van het octrooi, maar moet zich daarvoor wenden tot de octrooihouder.

Met de wijziging van de Rijksoctrooiwet wordt een zelfstandige handhavingsbevoegdheid voor de houder van een exclusieve licentie gecreëerd (art. 73a). Hierdoor worden de handhavingsmogelijkheden van een exclusieve licentienemer vereenvoudigd.

Wetsvoorstel is aanhangig bij de Raad van State voor advies.

De octrooihouder die zijn octrooi wil handhaven is thans verplicht om bij zijn vordering tot handhaving een afschrift van het onderzoek naar de stand van de techniek te overleggen.

Deze verplichting vervalt (art. 70).

Wetsvoorstel is aanhangig bij de Raad van State voor advies.

Degene die een beroep doet op het recht van voorrang (art. 9) is verplicht een afschrift te verstrekken van de oorspronkelijke aanvraag. Ook gelden er eisen aan de in te dienen vertalingen.

Met de wijziging van de Rijksoctrooiwet kan worden volstaan met een verwijzing naar de opname van de oorspronkelijke aanvraag in een digitale bibliotheek. Het is dan niet meer nodig een afschrift te verstrekken. De eisen met betrekking tot het indienen van vertalingen worden versoepeld.

Wetsvoorstel is aanhangig bij de Raad van State voor advies.

In het kader van het door de Minister van EZ uit te oefenen toezicht op de Orde van octrooigemachtigden, is de Orde verplicht jaarlijks een accountsverklaring te overleggen.

Met de wijziging van de Rijksoctrooiwet kan worden volstaan met een verklaring van de kascontrolecommissie in plaats accountsverklaring (art. 23j).

Wetsvoorstel is aanhangig bij de Raad van State voor advies.

Niet voldoen aan procedurele verplichtingen heeft het verval van de octrooiaanvraag tot gevolg. Dit kan alleen worden gerepareerd door een beroep te doen op herstel in de vorige toestand, waarbij op de aanvrager een zware bewijslast rust aan te tonen dat hij al het mogelijke heeft gedaan het verzuim te voorkomen. Verval van de aanvraag is doorgaans fataal omdat het niet mogelijk is om een nieuwe aanvraag in te dienen (niet nieuw).

Waar dat mogelijk is (in de praktijk: waar rechten van derden niet in het geding zijn) wordt de procedure van verdere behandeling geïntroduceerd (art. 22a), waarbij de aanvrager enkel een verzoek hoeft in te dienen en een taks hoeft te betalen.

Wetsvoorstel is aanhangig bij de Raad van State voor advies.

Octrooibescherming in Nederland, Curaçao en Sint Maarten op basis van een internationale aanvraag is enkel mogelijk via een relatief dure Europese octrooiaanvraag.

Het is niet langer nodig om een Europese octrooiaanvraag in te dienen, maar de eenvoudigere en goedkopere procedure bij Octrooicentrum NL op grond van de ROW 1995 kan worden gevolgd (artikel 48a).

Wetsvoorstel is aanhangig bij de Raad van State voor advies.

Om voor een tweede uitvinding in een aanvraag een extra onderzoek te laten verrichten door Octrooicentrum NL is het nodig daarvoor een aparte aanvraag in te dienen.

Het wordt eenvoudiger om voor een tweede uitvinding in de aanvraag een extra onderzoek te laten verrichten door Octrooicentrum NL (artikel 34).

Wetsvoorstel is aanhangig bij de Raad van State voor advies.

Het meewerken aan uitvragen van het CBS (Wet op het Centraal Bureau voor de Statistiek (Wet op CBS))

Stand van zaken regels voor verplichting Het meewerken aan uitvragen van het CBS (Wet op het Centraal Bureau voor de Statistiek (Wet op CBS)) tot nu toe,

Regel

Actie

Stand van zaken

Aanleveren van gegevens voor statistiekonderzoek 'ICT-gebruik bij bedrijven'.

Het CBS verkleint de steekproef met 25.000 bedrijven. Daarnaast verkort en vereenvoudigt het CBS de aanlevering van gegevens voor statistiekonderzoek ICT-gebruik bij bedrijven, door inzet nieuwe bronnen en efficiënter opzetten vragenlijst.

Vernieuwde vragenlijst is dit jaar, na testen, live gegaan. Voor wat betreft het verkleinen van de steekproef: hiervoor wordt in afstemming met J&V voor de zomer een plan van aanpak opgesteld

Aanleveren van gegevens voor statistiekonderzoek 'Internationale Handel in Goederen' (export). Bedrijven worden verplicht gegevens aan te leveren over hun handelsactiviteiten wanneer zij zijn geselecteerd op basis van intra-EU invoer- en/of uitvoergegevens, zoals afgeleid uit BTW- of ICP-aangiften, en behoren tot het 95e percentiel van de Nederlandse internationale handel.

Het ministerie van EZ en het CBS onderzoeken en spannen zich in om de gegevens uit de ViDA-richtlijn (VAT in the Digital Age) aan te laten sluiten op de statistiekbehoeften, zodat uitvraag bij bedrijven naar exportgegevens drastisch wordt verminderd of zelfs kan worden gestopt.

Focus ligt hier op het Europees traject. In de Business Statistics Directors Group van Eurostat, waarin ook CBS is vertegenwoordigd, is afgesproken om hier nog vóór de juni vergadering een extra bijeenkomst over te organiseren.

Aanleveren van gegevens voor statistiekonderzoek 'Jaarstatistieken'.

Het CBS verkort en vereenvoudigt de aanlevering van gegevens voor statistiekonderzoek Jaarstatistiek (Productiestatistiek) met 75% van de vragen voor de kleinste bedrijven  in de steekproef (16.000 bedrijven).
De ViDA-richtlijn is verplicht voor alle intracommunautaire transacties. Bij nationale verplichtstelling van ViDA, gebruikt het CBS de ViDA gegevens en vermindert het de uitvraag bij deze statistieken.

Vernieuwde vragenlijst is dit jaar na testen live gegaan.
Besluitvorming over verplichtstelling ViDA voor binnenlandse transacties vindt plaats in eerste helft 2026. CBS en EZ volgen de status en benadrukken waar mogelijk de voordelen van verplichtstelling.

Aanleveren van gegevens voor statistiekonderzoek 'Kwartaal/Maandstatistieken'.

De ViDA-richtlijn is verplicht voor alle intracommunautaire transacties. Het is optioneel voor de lidstaten om ViDA ook voor binnenlandse transacties verplicht te stellen. Bij nationale verplichtstelling van ViDA, gebruikt het CBS de ViDA gegevens en vermindert het de uitvraag bij deze statistieken.

Besluitvorming over verplichtstelling ViDA voor binnenlandse transacties vindt plaats in eerste helft 2026. CBS en EZ volgen de status en benadrukken waar mogelijk de voordelen van verplichtstelling.

Aanleveren van gegevens voor statistiekonderzoek 'Prodcom'. Frequentie van aanlevering is jaarlijks.

De ViDA-richtlijn is verplicht voor alle intracommunautaire transacties. Het is optioneel voor de lidstaten om ViDA ook voor binnenlandse transacties verplicht te stellen. Bij nationale verplichtstelling van ViDA, gebruikt het CBS de ViDA gegevens en vermindert het de uitvraag bij deze statistieken.

Besluitvorming over verplichtstelling ViDA voor binnenlandse transacties vindt plaats in eerste helft 2026. CBS en EZ volgen de status en benadrukken waar mogelijk de voordelen van verplichtstelling.

Aanleveren van gegevens voor statistiekonderzoek 'Producentenprijzen'.

De ViDA-richtlijn is verplicht voor alle intracommunautaire transacties. Het is optioneel voor de lidstaten om ViDA ook voor binnenlandse transacties verplicht te stellen. Bij nationale verplichtstelling van ViDA, gebruikt het CBS de ViDA gegevens en vermindert het de uitvraag bij deze statistieken. 
Het CBS verkort en vereenvoudigt de aanlevering van gegevens voor statistiekonderzoek Producentenprijzen door inzet nieuwe bronnen en efficiënter opzetten vragenlijst.

Besluitvorming over verplichtstelling ViDA voor binnenlandse transacties vindt plaats in eerste helft 2026. CBS en EZ volgen de status en benadrukken waar mogelijk de voordelen van verplichtstelling.
Vernieuwde vragenlijst is dit jaar live gegaan.

Aanleveren van gegevens voor statistiekonderzoek 'Research & Development'.

Het CBS verkort en vereenvoudigt de aanlevering van gegevens voor statistiekonderzoek ‘Research & Development’ door inzet nieuwe bronnen en efficiënter opzetten vragenlijst.

Vernieuwde vragenlijst is gereed en getest en is dit jaar live gegaan.

Aanleveren van importgegevens voor statistiekonderzoek 'Internationale Handel in Goederen'. Bedrijven worden verplicht gegevens aan te leveren over hun handelsactiviteiten wanneer zij zijn geselecteerd op basis van intra-EU invoer- en/of uitvoergegevens, zoals afgeleid uit BTW- of ICP-aangiften.

Het CBS vermindert de selectie van bedrijven met 25% (1800 bedrijven).

Is gerealiseerd.

Ondernemingen kunnen worden aangewezen voor de aanlevering van gegevens bij het CBS indien uitvraag bij registers en publieke instellingen niet de benodigde gegevens oplevert.

Het CBS neemt verschillende maatregelen, waaronder: i) het minimaliseren van de uitvraag bij de kleinste bedrijven (ZZP-ers en bedrijven met 1 werknemer), ii) bedrijven met minder dan 10 werknemers, met uitzondering van statistisch bijzondere bedrijven, voor maximaal 3 statistieken te vragen gegevens aan te leveren, iii) bedrijven met minder dan 20 werknemers, met uitzondering van statistisch bijzondere bedrijven, voor maximaal 4 statistieken te vragen gegevens aan te leveren, iv) samen met EZ actief meewerken aan een Europese 'stress test', v) het uniform benaderen van bedrijven, vi) het waar mogelijk terugleveren van gegevens aan bedrijven via het bedrijvenportaal, en vii) het aanpassen van vragenlijsten, zodat deze beter aansluiten bij de definities en uitsplitsingen die bedrijven herkennen.

Trajecten zijn lopend.
CBS en EZ dragen, onder meer met een non-paper dat onder de aandacht wordt gebracht van relevante actoren, actief bij aan dit traject voor vermindering en versoepeling van statistiekverplichtingen op Europees niveau.
Het doorlichten van de vragenlijsten heeft plaatsgevonden. Bevindingen worden gefaseerd geïmplementeerd. Eerste vragenlijsten zijn reeds aangepast

Afrekenen telefoniefacturen per seconde (Telecommunicatiewet)

Stand van zaken regels voor verplichting Afrekenen telefoniefacturen per seconde (Telecommunicatiewet) tot nu toe.

Regel

Actie

Stand van zaken

Telecomaanbieders moeten aan consumenten de mogelijkheid bieden om hun telefoniefacturen per seconde te ontvangen.

Deze bepaling wordt geschrapt.

Lopend, termijn nog onbekend.

Beschikbaarstelling alarmnummers en nummeridentificatie in Caribisch Nederland (Besluit algemene richtlijnen houders van een concessie)

Stand van zaken regels voor verplichting Beschikbaarstelling alarmnummers en nummeridentificatie in Caribisch Nederland (Besluit algemene richtlijnen houders van een concessie) tot nu toe.

Regel

Actie

Stand van zaken

Concessiehouder in Caribisch Nederland zijn verplicht tot het beschikbaar stellen van alarmnummers en het leveren van nummeridentificatie bij het aanbieden van een telecommunicatiedienst.

Met het wijzigingsbesluit wordt bepaald dat deze verplichting alleen nog geldt voor concessiehouders die “spraak” (het reguliere bellen) aanbieden.

Gerealiseerd; besluit is in de Staatscourant gepubliceerd.

Doorbelasting van (toezichts)kosten ACM aan aanbieders van openbare elektronische communicatiediensten- en netwerken (Besluit doorberekening kosten Autoriteit Consument en Markt (ACM))

Stand van zaken regels voor verplichting Doorbelasting van (toezichts)kosten ACM aan aanbieders van openbare elektronische communicatiediensten- en netwerken (Besluit doorberekening kosten Autoriteit Consument en Markt (ACM)) tot nu toe.

Regel

Actie

Stand van zaken

ACM belast de (toezichts)kosten door aan nummerhouders (telecomaanbieder of partij die een nummer gebruikt voor diensten (bijvoorbeeld een bedrijf met een servicenummer)).

EZ gaat alternatieven voor de doorbelastingssystematiek onderzoeken.

Lopend, in overleg met ACM.

Jaarlijks moeten geregistreerde aanbieders (van een openbare elektronische communicatiedienst of een openbaar elektronisch communicatienetwerk, zoals bedoeld in de Telecommunicatiewet) informatie aanleveren aan de ACM over hun netto-omzet.

EZ gaat alternatieven voor de doorbelastingssystematiek onderzoeken.

Lopend, in overleg met ACM.

Verplichting invullen SCIP-database voor producenten (Substances of Concern In Products) (Kaderrichtlijn afvalstoffen)

Stand van zaken regels voor verplichting Verplichting invullen SCIP-database voor producenten (Substances of Concern In Products) (Kaderrichtlijn afvalstoffen) tot nu toe.

Regel

Actie

Stand van zaken

SCIP is een openbare informatiedatabase met productonderdelen en samengestelde producten die ’substances of very high concern’ (SVHC) bevatten. Sinds januari 2021 is de SCIP-meldingsplicht voor bedrijven van kracht. De verplichting geldt voor producenten of importeurs, distributeurs of andere actoren in de toeleveringsketen die een product op de markt brengen dat (in een of meer onderdelen) ZZS bevat in een concentratie van meer dan 0,1 gewichtsprocent.

Milieuomnibus schrapt deze verplichting.

Akkoord verwacht op korte termijn op EU-niveau.

Voldoen aan EU AI Act (Verordening 2024/1689 (AI Act))

Stand van zaken regels voor verplichting Voldoen aan EU AI Act (Verordening 2024/1689 (AI Act)) tot nu toe.

Regel

Actie

Stand van zaken

Micro-ondernemingen mogen bepaalde onderdelen van het kwaliteitsbeheersysteem uit artikel 17 van de AI-verordening op een eenvoudigere manier invullen. De Europese Commissie maakt hiervoor richtsnoeren die rekening houden met de behoeften van micro-ondernemingen, maar het beschermingsniveau en de verplichtingen voor AI-systemen met een hoog risico blijven gelijk.

De Commissie heeft een voorstel voor Omnibus VII gepresenteerd. Dit voorstel is momenteel nog in onderhandeling. Het kabinet zet erop in dat Omnibus VII digitale wetgeving versimpelt, verduidelijkt en stroomlijnt en dat de doelen van de wetgeving daarbij overeind blijven.
In het voorstel voor de omnibus wordt de mogelijkheid voor een versimpeld kwaliteitsbeheersysteem uitgebreid van micro-ondernemingen naar mkb-ondernemingen.

Lopend.

Voldoen aan EU AI Act (Verordening 2024/1689 (AI Act))

Stand van zaken regels voor verplichting Voldoen aan EU AI Act (Verordening 2024/1689 (AI Act)) tot nu toe.

Regel

Actie

Stand van zaken

Aanbieders van hoog-risico AI-systemen moeten een post market-monitoringsysteem opzetten. Dit monitoringsysteem moet gebaseerd zijn op een template dat door de Europese Commissie wordt vastgesteld.

De Commissie heeft een voorstel voor Omnibus VII gepresenteerd. Dit voorstel is momenteel nog in onderhandeling. Het kabinet zet erop in dat Omnibus VII digitale wetgeving versimpelt, verduidelijkt en stroomlijnt en dat de doelen van de wetgeving daarbij overeind blijven.
Het voorstel voor de omnibus schrapt het template voor post-market monitoring. Aanbieders krijgen daarmee flexibiliteit om een monitoringssysteem op te zetten dat past bij de context van hun bedrijfsvoering.

Lopend.

Verplichtingen bij de oprichting van een bedrijveninvesteringszone (BIZ) (Wet op de bedrijveninvesteringszone)

Stand van zaken regels voor verplichting Verplichtingen bij de oprichting van een bedrijveninvesteringszone (BIZ) (Wet op de bedrijveninvesteringszone) tot nu toe.

Regel

Actie

Stand van zaken

Bij de doorstart van een BIZ is een nieuwe draagvlakmeting vereist

Voorstel om geen nieuwe draagvlakmeting te vereisen bij doorstart van BIZ als het activiteitenplan, de afbakening, tarieven en categorieën belastingplichtigen ongewijzigd blijven.

Wetgeving is in voorbereiding.

Voor het instellen van de BIZ stellen ondernemers een activiteitenplan op voor een periode van maximaal 5 jaar.

Voorstel om de maximale BIZ-periode te verlengen naar tien jaar.

Wetgeving is in voorbereiding.

Aanvragen verduurzamingsregelingen (Nationale regeling van KGG, EZ, VRO en I&W)

Stand van zaken regels voor verplichting Aanvragen verduurzamingsregelingen (Nationale regeling van KGG, EZ, VRO en I&W) tot nu toe.

Regel

Actie

Stand van zaken

Bij elke aanvraag van een regeling gericht op verduurzaming van het mkb moet informatie aangeleverd worden over het bedrijf.

KGG werkt aan het uniformeren van de uit te vragen gegevens.

Er lopen onderzoeken naar doelgroepen, voorwaarden, gegevensbehoeften en ervaringen. Op basis daarvan worden vereenvoudigingen voorgesteld.

Het aanvragen van verduurzamingsregelingen kan in veel gevallen enkel door een individueel bedrijf en niet door een collectieve groep bedrijven.

KGG onderzoekt bij welke regelingen het uitbreiden van collectiviteit mogelijk en wenselijk is.

Er lopen onderzoeken naar doelgroepen, voorwaarden, gegevensbehoefte en ervaringen; op basis daarvan worden vereenvoudigingen voorgesteld.

Verschillende verduurzamingsregelingen openen en sluiten nu door het hele jaar heen.

KGG werkt aan het afstemmen van openings- en sluittermijnen.

Er lopen onderzoeken naar doelgroepen, voorwaarden, gegevensbehoefte en ervaringen; op basis daarvan worden vereenvoudigingen voorgesteld.

Eisen aan gebruik biomassa in de vorm van houtpellets (Algemene Uitvoeringsregeling stimulering duurzame energieproductie en klimaattransitie)

Stand van zaken regels voor verplichting Eisen aan gebruik biomassa in de vorm van houtpellets (Algemene Uitvoeringsregeling stimulering duurzame energieproductie en klimaattransitie) tot nu toe.

Regel

Actie

Stand van zaken

Eisen rondom CO2-reductie, bosbeheer en biodiversiteit voor biomassa in de vorm van houtpellets.

KGG zet in op het voor bestaande beschikkingen aansluiten bij de EU-duurzaamheidseisen (RED) in plaats van nationale criteria. Hiermee kunnen EU-certificaten worden gebruikt om aan te tonen dat toetsing aan Nederlandse eisen (door de ADBE) niet meer nodig is (Regeling nr. WJZ/21296754).

De wijzigingsregeling wordt opgesteld en de Tweede Kamer is geïnformeerd. Verwachting is dat het voor zomer 2026 gereed met terugwerkende kracht tot en met 1 januari.

Importheffing (‘CBAM’) op de CO2-uitstoot bij de productie van diverse productcategorieën (Verordening 2023/956 EU)

Stand van zaken regels voor verplichting Importheffing (‘CBAM’) op de CO2-uitstoot bij de productie van diverse productcategorieën (Verordening 2023/956 EU) tot nu toe.

Regel

Actie

Stand van zaken

Importeurs die jaarlijks meer dan 50 ton goederen invoeren die onder CBAM vallen, moeten een toelating als CBAM-aangever hebben bij de Nederlandse Emissieautoriteit (NEa). Zonder geldige toelating accepteert de Douane geen invoeraangiften voor CBAM-goederen.

De vrijstellingsdrempel is via Omnibus I verhoogd van een op waarde gebaseerde vrijstelling per zending naar een nieuwe drempel van 50 ton per importeur per jaar, waardoor circa 90% van de importeurs buiten de CBAM-verplichtingen valt. Het kabinet heeft dit voorstel verwelkomd (BNC-fiche, Kamerstuk 22112-4013) en ingestemd met het onderhandelingsresultaat.

Wijzigingsverordening (EU) 2025/2083 is op 20 oktober 2025 in werking getreden.

Toegelaten CBAM-aangevers moeten jaarlijks de CO2-uitstoot berekenen die bij de productie van de ingevoerde goederen buiten de EU is vrijgekomen, dit laten verifiëren door een onafhankelijke partij en hierover uiterlijk 30 september aangifte doen.

De emissiemonitoring is vereenvoudigd doordat het gebruik van standaardwaarden voor de emissieberekening nu altijd is toegestaan, en doordat de verificatieregels en procedures voor gegevensverzameling zijn verlicht. Het kabinet heeft hiertoe opgeroepen bij de Europese Commissie en het Omnibus I-voorstel verwelkomd (BNC-fiche, Kamerstuk 22112-4013 en ingestemd met het onderhandelingsresultaat).

Wijzigingsverordening (EU) 2025/2083 is op 20 oktober 2025 in werking getreden.

Meetverplichtingen voor zeer lage temperatuur warmtenetten (ZLT) (Wet houdende regels omtrent productie, transport en levering van warmte (Wet collectieve warmte))

Stand van zaken regels voor verplichting Meetverplichtingen voor zeer lage temperatuur warmtenetten (ZLT) (Wet houdende regels omtrent productie, transport en levering van warmte (Wet collectieve warmte)) tot nu toe.

Regel

Actie

Stand van zaken

Een aangewezen warmtebedrijf baseert de aan de verbruiker in rekening te brengen kosten voor de levering van warmte op het gemeten verbruik met een warmtemeter.

De Wet Collectieve Warmte wordt gewijzigd, waarbij de verplichting om een verbruiksmeter te installeren bij kleine innovatie ZLT-netten wordt afgeschaft. Bij deze systemen wordt er niet verbruiksafhankelijk afgerekend. 

Nota van wijziging is openbaar. WCW treedt op 1 januari 2027 in werking. 

MER-beoordelingsplicht voor ondergrondse kabels (Bkl)

Stand van zaken regels voor verplichting MER-beoordelingsplicht voor ondergrondse kabels (Bkl) tot nu toe.

Regel

Actie

Stand van zaken

Voor de aanleg van ondergrondse kabels geldt een verplichte milieueffectrapportage-beoordeling (MER-beoordeling).

Schrappen van de MER-beoordelingsplicht voor ondergrondse kabels (een nationale kop op de MER-richtlijn). 

Wetgeving in voorbereiding. Gaat in oktober in internetconsultatie.

Stopzetting kerncentrale Borssele (KCB) (Kernenergiewet)

Stand van zaken regels voor verplichting Stopzetting kerncentrale Borssele (KCB) (Kernenergiewet) tot nu toe.

Regel

Actie

Stand van zaken

Kerncentrale in Borssele moet op 31 december 2033 stoppen met het opwekken van kernenergie.

De Kernenergiewet wordt gewijzigd, waarbij geen nieuwe einddatum voor het opereren van de KCB wordt opgenomen. Wanneer de exploitant de vergunning voor bedrijfsduurverlening heeft aangevraagd en de toezichthouder deze heeft verleend, vervalt het artikel met de huidige einddatum en blijft de kerncentrale in het regulier toezicht voor nucleaire veiligheid vallen. Hierdoor is een nieuwe wetswijziging in de toekomst niet nodig, inclusief al het werk dat daarbij komt kijken voor het bedrijf dat betrokken is bij de KCB.

Wijzigingswet is recent behandeld in de Tweede Kamer.

Toestemming voor de toegang tot grond van derden voor ontwerpwerkzaamheden bij energie- en CO2-projecten (Omgevingswet)

Stand van zaken regels voor verplichting Toestemming voor de toegang tot grond van derden voor ontwerpwerkzaamheden bij energie- en CO2-projecten (Omgevingswet) tot nu toe.

Regel

Actie

Stand van zaken

Bij CO2-projecten heeft een ondernemer voor het uitvoeren van ontwerpwerkzaamheden op grond van een ander expliciete toestemming nodig van de grondeigenaar, of een gedoogbeschikking van het ministerie van IenW (hierbij is beroep ook mogelijk).

Bij CO2 projecten wordt een gedoogplicht van rechtswege ingevoerd voor de ontwerpfase, zodat voorafgaande toestemming of een afzonderlijke beschikking niet meer nodig is. 

Wetgeving in voorbereiding. Gaat in oktober in internetconsultatie.

Bij energieprojecten heeft een ondernemer voor het uitvoeren van ontwerpwerkzaamheden op grond van een ander expliciete toestemming nodig van de grondeigenaar, of een gedoogbeschikking van het ministerie van IenW (hierbij is beroep ook mogelijk).

Bij energieprojecten is een gedoogplicht van rechtswege ingevoerd voor de ontwerpfase, zodat voorafgaande toestemming of een afzonderlijke beschikking niet meer nodig is. 

Gerealiseerd. Per 1-1-2026 in werking getreden.

Vereisten bij aanvraag SDE++ (Algemene uitvoeringsregeling stimulering duurzame energieproductie en klimaattransitie)

Stand van zaken regels voor verplichting Vereisten bij aanvraag SDE++ (Algemene uitvoeringsregeling stimulering duurzame energieproductie en klimaattransitie) tot nu toe.

Regel

Actie

Stand van zaken

Bij aanvraag van de subsidie wordt gevraagd naar een vergunning voor een technische bouwactiviteit (m.u.v. zon en wind).

Sinds de subsidieronde najaar 2025 wordt er bij aanvraag van de subsidie niet meer gevraagd naar een vergunning voor een technische bouwactiviteit (m.u.v. zon en wind). 

Najaar 2025 ingevoerd

Aanvragers van projecten voor Carbon Capture and Storage (CCS, afvang en opslag van CO₂) moeten een rapport aanleveren volgens het model ‘vereiste informatie transport- en opslagverklaring’. Hiermee tonen aanvragers aan dat de opslaglocatie voor hun CO2 daadwerkelijk toereikend is voor de beoogde CO2-opslag. TNO controleert de informatie die aanvragers aanleveren.

Het kabinet bereidt regelgeving voor om de regel te schrappen.

Regelgeving in voorbereiding.

Vergunningsplichten bij de uitbreiding van (tijdelijke) elektriciteitsinfrastructuur (Bbl)

Stand van zaken regels voor verplichting Vergunningsplichten bij de uitbreiding van (tijdelijke) elektriciteitsinfrastructuur (Bbl) tot nu toe.

Regel

Actie

Stand van zaken

Voor technische bouwactiviteiten en omgevingsplanactiviteiten (waaronder de uitbreiding van elektriciteitsstations) zijn voor meerdere onderdelen vergunningen verplicht.

Bepaalde activiteiten vergunningvrij maken. 

Wetgeving in voorbereiding. Gaat in oktober in internetconsultatie.

Verplichte deelname aan het EU-Emissiehandelssysteem 2 (ETS-2) (Richtlijn (EU) 2023/959)

Stand van zaken regels voor verplichting Verplichte deelname aan het EU-Emissiehandelssysteem 2 (ETS-2) (Richtlijn (EU) 2023/959) tot nu toe.

Regel

Actie

Stand van zaken

Brandstofleveranciers die brandstoffen leveren aan de gebouwde omgeving, het wegvervoer en overige sectoren zijn verplicht deel te nemen aan ETS-2: zij moeten de CO2-uitstoot van hun geleverde brandstoffen monitoren, hierover rapporteren en jaarlijks emissierechten inleveren.

Het kabinet steunt de voorstellen van de Europese Commissie om de prijsstabiliteit en voorspelbaarheid van ETS-2 te vergroten (BNC-fiche Kamerstuk 22112-4250).

Wetgevingsvoorstellen zijn gepubliceerd (nog niet aangenomen/in werking getreden).

Verplichting voor grote ondernemingen om eens per vier jaar een energie-audit uit te voeren (EED-plicht) (Richtlijn 2023/1791)

Stand van zaken regels voor verplichting Verplichting voor grote ondernemingen om eens per vier jaar een energie-audit uit te voeren (EED-plicht) (Richtlijn 2023/1791) tot nu toe.

Regel

Actie

Stand van zaken

De EED-auditplicht verplicht grote ondernemingen (250+ werknemers of €50 miljoen+ omzet én €43 miljoen+ balanstotaal) om elke 4 jaar een energieaudit uit te voeren. Deze audit moet inzicht geven in het energieverbruik van de organisatie en kansen voor energiebesparing identificeren.

De minister van KGG zal uiterlijk in Q2 2026 de Tweede Kamer informeren over de stappen die worden gezet om regeldruk te verminderen t.a.v. deze verplichting.

Er wordt onderzocht hoe dit het beste kan worden vormgegeven, mede gezien mogelijke capaciteit via het WaU-traject. Besluitvorming volgt later.

Verplichtingen rond projectbesluiten bij mijnbouwprojecten (Mijnbouwwet)

Stand van zaken regels voor verplichting Verplichtingen rond projectbesluiten bij mijnbouwprojecten (Mijnbouwwet) tot nu toe.

Regel

Actie

Stand van zaken

Bij bepaalde mijnbouwprojecten moeten indieners meewerken aan het opstellen van een project besluit (Ow).

Het kabinet bereidt een wijziging van de bestaande regelgeving voor zodat het projectbesluit niet meer opgesteld hoeft te worden in gevallen waarin dit niet tot versnelling leidt.

Wetgeving in voorbereiding.

Verplichtingen voor bedrijven met stationaire installaties onder het emissiehandelssysteem (ETS1) (Richtlijn 2003/87/EG)

Stand van zaken regels voor verplichting Verplichtingen voor bedrijven met stationaire installaties onder het emissiehandelssysteem (ETS1) (Richtlijn 2003/87/EG) tot nu toe.

Regel

Actie

Stand van zaken

Bedrijven in de sectoren energieopwekking, energie-intensieve industrie, luchtvaart en scheepvaart zijn verplicht deel te nemen aan het EU ETS-1. Dit houdt in dat zij verplicht zijn hun emissies te monitoren, rapporteren en verifiëren, en jaarlijks evenveel emissierechten in te leveren als de gerapporteerde uitstoot in ton CO₂.

In opdracht van het ministerie van KGG is onderzoek gedaan naar regeldruk als gevolg van het ETS-1. Het kabinet beziet i.s.m. de Nederlandse Emissieautoriteit (NEa) waar mogelijkheden liggen om invulling te geven aan de suggesties uit het onderzoeksrapport, waaronder in het proces van de komende herziening van de richtlijn (voorstel verwacht Q3 2026).

Lopend. Kamer is in februari 2026 geïnformeerd over onderzoek en actie (Kamerstuk 22112-4250).

Verplichtingen voor bedrijven met stationaire installaties onder het emissiehandelssysteem (ETS1) (Uitvoeringsverordening (EU) 2018/2066)

Stand van zaken regels voor verplichting Verplichtingen voor bedrijven met stationaire installaties onder het emissiehandelssysteem (ETS1) (Uitvoeringsverordening (EU) 2018/2066) tot nu toe.

Regel

Actie

Stand van zaken

Bedrijven die vallen onder het Europese emissiehandelssysteem (ETS) zijn verplicht hun CO2-uitstoot bij te houden in een sluitende administratie op uurbasis.

Het kabinet pleit bij de Europese Commissie voor een versoepeling van de monitoringsverplichting, zodat administratieve verrekening van Co2-stromen mogelijk is.

Lopend. Oplossingsrichting van kabinet en NEa is door Europese Commissie als signaal verwelkomd (Kamerbrief 32813, nr. 1566).

Voldoen aan de energiebesparingsplicht (Omgevingswet, Richtlijn (EU) 2023/1791)

Stand van zaken regels voor verplichting Voldoen aan de energiebesparingsplicht (Omgevingswet, Richtlijn (EU) 2023/1791) tot nu toe.

Regel

Actie

Stand van zaken

Bedrijven en instellingen moeten alle uitgevoerde energiebesparende maatregelen – met een terugverdientijd van 5 jaar of minder – ook rapporteren. 

Bedrijven en instellingen die eerder hebben gerapporteerd over toegepaste maatregelen kunnen in de volgende ronde voortbouwen op de eerder ingediende rapportage. Zij hoeven zodoende alleen over de nieuwe toegepaste maatregelen te rapporteren.

In de Kamerbrief van 18 december 2025 is gecommuniceerd dat de vereenvoudiging in 2027 wordt doorgevoerd.

De gebouweigenaar rapporteert over de uitgevoerde maatregelen.  

Per 2027 zal de huurder zelf rapporteren over de uitgevoerde maatregelen aan de milieubelastende activiteit in plaats van de gebouweigenaar. Hierdoor ligt de verantwoordelijkheid voor de rapportage bij dezelfde partij die de verantwoordelijkheid heeft voor het uitvoeren van de maatregelen. Dit is een correctie op de huidige regels waarin de gebouweigenaar zowel over de gebouw- als over de procesmaatregelen bij kleine, niet industriële activiteiten moet rapporteren.

In de Kamerbrief van 18 december 2025 is gecommuniceerd dat de vereenvoudiging in 2027 wordt doorgevoerd.

Energiebesparingsplicht voor gebouwgebonden energiebesparing en de implementatie van minimum energie-prestatie-eisen voor utiliteitsbouw van de EPBD IV.

Het kabinet bekijkt hoe de energiebesparingsplicht voor gebouwgebonden energiebesparing en de implementatie van minimum energie-prestatie-eisen voor utiliteitsbouw van de EPBD IV zo goed mogelijk op elkaar kunnen worden aangesloten.

In de Kamerbrief van 18 december 2025 is gecommuniceerd dat de vereenvoudiging in 2027 wordt doorgevoerd.

In de Erkende Maatregelenlijsten energiebesparing (EML) staan energiebesparende maatregelen met een terugverdientijd van 5 jaar of minder. Met de EML kan aan de energiebesparingsplicht worden voldaan.

Het schrappen van de natuurlijk momentmaatregelen per 2027. Dit zijn maatregelen die bijvoorbeeld alleen tijdens een geplande onderhoudsstop of bij het kapotgaan van een installatie verplicht zijn, omdat ze op een ander moment een te lange terugverdientijd hebben.

In de Kamerbrief van 18 december 2025 is gecommuniceerd dat de vereenvoudiging in 2027 wordt doorgevoerd.

In de Erkende Maatregelenlijsten energiebesparing (EML) staan energiebesparende maatregelen met een terugverdientijd van 5 jaar of minder. Met de EML kan aan de energiebesparingsplicht worden voldaan.

Vereenvoudigen van Erkende maatregelenlijst (EML): een aantal maatregelen op de lijst wordt samengevoegd.

In de Kamerbrief van 18 december 2025 is gecommuniceerd dat de vereenvoudiging in 2027 wordt doorgevoerd.

Informatieplicht energiebesparing. De Informatieplicht verplicht bedrijven en instellingen met een energiebesparingsplicht om te melden over de getroffen energiebesparende maatregelen. Dit moet eens per 4 jaar.

De minister van KGG zal uiterlijk in Q2 2026 de Tweede Kamer informeren over de stappen die worden gezet om regeldruk te verminderen t.a.v. deze verplichting.

Er wordt onderzocht hoe dit het beste kan worden vormgegeven, mede gezien mogelijke capaciteit via het WaU-traject. Besluitvorming volgt later.

Onderzoeksplicht energiebesparing. Bij de onderzoeksplicht moeten bedrijven met een verbruik van >10.000.000 kWh elektra of >170.000 m³ gas eens per vier jaar rapporteren over welke energiebesparende maatregelen zijn uitgevoerd. Aanvullend aan de informatieplicht moeten zij ook onderzoek uitvoeren naar de bedrijfsgebonden processen en een uitvoeringsplan opstellen om hun energieverbruik te verminderen.

Sectoren met veel gebouwgebonden energiegebruik en/of routinematige processen gaan van een onderzoeksplicht, naar een informatieplicht. Dit past beter bij deze sectoren i.p.v. onderzoeksplicht.

In de Kamerbrief van 18 december 2025 is gecommuniceerd dat de vereenvoudiging in 2027 wordt doorgevoerd.

Meldings- en registratieverplichting uitgebreide producentenverantwoordelijkheid textiel (Besluit regeling voor uitgebreide producentenverantwoordelijkheid)

Stand van zaken regels voor verplichting Meldings- en registratieverplichting uitgebreide producentenverantwoordelijkheid textiel (Besluit regeling voor uitgebreide producentenverantwoordelijkheid) tot nu toe.

Regel

Actie

Stand van zaken

Producenten van textiel moeten zich bij aanvang van hun verplichtingen registreren in het kader van uitgebreide producentenverantwoordelijkheid.

Het wordt verplicht voor producenten om zich aan te sluiten bij een producentenorganisatie. Daarmee verschuift een deel van de administratieve lasten naar de producentenorganisatie die dat overneemt van de aangesloten producenten.

De wijzigingen van de UPV Textiel gaan gelden per 1 januari 2028.

Voor de uitvoering van de uitgebreide producentenverantwoordelijkheid textiel moeten producenten zich melden bij Rijkswaterstaat.

De meldplicht wordt vervangen door een vereenvoudigde registratieverplichting.

De wijzigingen van de UPV Textiel gaan gelden per 1 januari 2028.

Verbod op gebruik van wegwerpbekers en -bakjes (Regeling kunststofproducten voor eenmalig gebruik)

Stand van zaken regels voor verplichting Verbod op gebruik van wegwerpbekers en -bakjes (Regeling kunststofproducten voor eenmalig gebruik) tot nu toe.

Regel

Actie

Stand van zaken

Het bedrijfsmatig aanbieden door de exploitant van kunststof voedselverpakkingen voor eenmalig gebruik aan de eindgebruiker voor de consumptie buiten een voedseluitgiftelocatie geschiedt voor een meerprijs ten opzichte van de prijs van het voedsel of de drank zelf. Afhaal- en bezorglocaties en supermarkten moeten sinds 1 juli 2023 een meerprijs rekenen aan de klant voor wegwerpbekers en -bakjes die plastic bevatten.

De meerprijs voor wegwerpbekers en -bakjes die plastic bevatten wordt afgeschaft. Deze aanpassing wordt in 2026 van kracht.

EZK (voorheen: IenW) werkt aan een wijziging van de Regeling kunststofproducten voor eenmalig gebruik. Het streven is dat een internetconsultatie over de beoogde wijzigingen in 2026 plaatsvindt.

Het is verboden om voedsel of dranken die bedoeld zijn voor consumptie ter plaatse binnen een uitgiftelocatie aan te bieden in bekers of voedselverpakkingen voor eenmalig gebruik die plastic bevatten. Daarnaast zijn er regels voor consumptie voor onderweg. Op sommige plekken, op hybride locaties, vindt zowel consumptie ter plaatse als consumptie voor onderweg plaats. Dit zijn bijvoorbeeld tankstations, vliegvelden en treinstations.

Schrappen van het verbod op wegwerpbekers en -bakjes specifiek voor consumptie ter plaatse op tankstations, vliegvelden en treinstations, zodat de regels voor hybride locaties worden vereenvoudigd en zij alleen de regels voor consumptie voor onderweg hoeven te volgen.

EZK (voorheen IenW) werkt aan het wijzigen van de Regeling kunststofproductie voor eenmalig gebruik.

Verplichtingen voor werken met en verhandelen van gefluoreerde broeikasgassen (f-gassen) (Besluit gefluoreerde broeikasgassen en ozonlaagafbrekende stoffen, Verordening (EU) 2024/573)

Stand van zaken regels voor verplichting Verplichtingen voor werken met en verhandelen van gefluoreerde broeikasgassen (f-gassen) (Besluit gefluoreerde broeikasgassen en ozonlaagafbrekende stoffen, Verordening (EU) 2024/573) tot nu toe.

Regel

Actie

Stand van zaken

Monteurs die gefluoreerde broeikasgassen terugwinnen uit klimaatregelingsapparatuur in zware voertuigen, mobiele machines, railvoertuigen en vliegtuigen moeten beschikken over een certificering voor deze werkzaamheden.

De nationale certificeringsplicht is vervallen per augustus 2025. Op grond van de Europese F-gassenverordening blijft wel een verplichting gelden tot het hebben van een opleidingsattest.

Afgerond.

Monteurs die gefluoreerde broeikasgassen terugwinnen uit klimaatregelingsapparatuur in personenauto’s en lichte bedrijfsvoertuigen moeten beschikken over een certificering voor deze werkzaamheden.

Het voornemen is de nationale certificeringsplicht te laten vervallen. Op grond van de Europese F-gassenverordening blijft wel een verplichting gelden tot het hebben van een opleidingsattest.

Wijzigingsbesluit in voorbereiding; aanbieding aan MR in Q2.

Ondernemingen moeten een geldige registratie in het [EU] F-gasportaal hebben voor alle in- en uitvoer van gefluoreerde broeikasgassen en producten en apparatuur die zulke gassen bevatten, behalve in het geval van tijdelijke opslag.

Het kabinet steunt actief (zie BNC-fiche) het voorstel in Omnibus IV (COM (2025) 501) voor het laten vervallen van de verplichting tot het hebben van een geldige registratie in het EU F-gasportaal voor de meeste in- en uitvoer van producten en apparatuur die gefluoreerde broeikasgassen bevatten.

Het voorstel bevindt zich in de triloogfase.